Geschiedenis

IMG 8136

Een gedeeld verleden, een gezamenlijke toekomst

De geschiedenis van Nederland en Indonesië is diep met elkaar verbonden. Eeuwenlang waren onze landen met elkaar verweven door handel, cultuur en macht - maar ook door ongelijkheid en verdriet. Wat ooit begon als ontmoeting, groeide uit tot een periode van overheersing die sporen naliet in beide samenlevingen.

Erik in gesprek met de boeren uit de dessa die hun boerderijen in Polder Alabio verloren hebben t.g.v. overstromingen

Samen brengen Nederlandse, Indische, Indonesische en Chinees-Indonesische gemeenschappen zorg, hoop en toekomstkansen voor kinderen in nood. 
(Nederland en Indonesië verbonden).

Vandaag kijkt Stichting KIDS in Dire Straits niet weg van dat verleden, maar ook niet met verwijt. Wij erkennen het als een gedeeld verhaal dat ons kan leren wat menselijkheid, verantwoordelijkheid en compassie werkelijk betekenen.
Vanuit dat bewustzijn bouwen wij aan een nieuwe vorm van verbinding: niet gebaseerd op bestuur, maar op zorg, gelijkwaardigheid en hoop. Door het ondersteunen van kinderen in nood - wees-, straat- en verstoten kinderen - in zowel Indonesië als Nederland, willen wij bijdragen aan genezing, begrip en een toekomst waarin ieder kind telt.
Toch kan deze missie niet alleen door particuliere inzet gedragen worden. Wij geloven dat de Nederlandse samenleving, inclusief haar overheid, instellingen en burgers, een kans heeft om actief bij te dragen aan dit herstel en deze toekomst. Een toekomst waarin wij niet slechts erkennen wat er was, maar samen investeren in wat goed kan worden.

Privédonaties, partnerschappen en overheidssteun zijn voor ons niet enkel financiële middelen - ze zijn symbolische daden van verbondenheid, waarin Nederland en Indonesië opnieuw laten zien dat echte kracht ligt in zorg, solidariteit en menselijke waardigheid.

Zo wordt het verleden niet vergeten, maar omgevormd tot een bron van samenwerking, verantwoordelijkheid en hoop.

B8d699c6 10f1 4e2b b1ca 00121ef71325
De Indo’s - De Indische Nederlanders

De Indo’s zijn een bevolkingsgroep met een gemengde achtergrond, meestal met een Nederlandse vader en een Indonesische moeder. Deze groep belichaamt het diepste menselijke, culturele en historische verband tussen Nederland en Indonesië.

Veel Indo-kinderen werden in de koloniale tijd gevormd maar niet erkend of gewettigd door hun Nederlandse vaders. Zij werden regelmatig gestigmatiseerd als “schandekinderen”, verborgen gehouden, buiten de familie geplaatst of zelfs bij de moeder weggehaald om haar sociale positie te beschermen. Een groot deel van deze kinderen - naar schatting een aanzienlijk aandeel van de Indo-gemeenschap - werd zo maatschappelijk onzichtbaar en groeide op in omstandigheden van armoede, emotioneel gemis, eenzaamheid en identiteitsloosheid.

Veel Indonesiërs zijn zich hiervan niet bewust. Het beeld leeft soms dat Indo’s boven Indonesiërs werden geplaatst in het koloniale systeem, maar voor een grote groep gold juist het tegenovergestelde. Velen hadden geen formele status, geen rechtspositie en stonden sociaal vaak lager dan de lokale bevolking. In feite waren juist deze Indo-kinderen in grote getale slachtoffers van het koloniale systeem en de machtsverhoudingen van die tijd.

Het is waardevol om als stichting deze vergeten groep zichtbaar maakt. Niet vanuit verwijt of schuld, maar vanuit erkenning. Want deze Indo’s - naar schatting inmiddels ruim twee miljoen nazaten wereldwijd - zijn eveneens bloedkinderen van Indonesië. Die bloedverwantschap blijft bestaan, sterker dan welke geschiedenis ook, en maakt hen tot een natuurlijke brug tussen Nederland en Indonesië: een brug die niet kan worden uitgewist en die voor altijd voortduurt.

Stichting KIDS in Dire Straits

Een eerlijk relatie-metafoor-gedicht voor Indonesië & Nederland, met ruimte voor hoop, heling en hun kinderen als dragers van menselijkheid.

Metaforisch gedicht

Want, zoals Willem Elsschot schreef:
“Tussen droom en daad staan wetten in den weg en praktische bezwaren.”
(Willem Elsschot, Het Huwelijk)

En juist dáár, in die tussenruimte,
waar droom en werkelijkheid elkaar schuren,
staan hun niet erkende kinderen,
als erfenis van menselijkheid.

Niet om te herstellen wat ooit verkeerd begon,
niet als bemiddelaar tussen ongelijkheid en pijn,
maar als nieuw begin: een plek waar respect en liefde kan groeien,
waar verhalen zonder schaamte verteld mogen worden,
waar waarheid niet langer hoeft te worden vermeden
en heling voorzichtig wortel schiet.

Zij zijn geen brug die hun twee ouders bijeenhoudt,
maar een open veld,
een blijvende verbinding waar verleden wordt erkend
en toekomst nog niet vastligt en mogelijkheden biedt 

In hun bestaan ligt de hoop dat twee geschiedenissen,
die elkaar nooit liefhadden,
toch een weg kunnen vinden om menselijk te worden.

Veel gestelde vragen over de VOC, koloniale geschiedenis en Giving Back

Wat was de VOC?

De Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) was een Nederlands handelsbedrijf dat in de 17e en 18e eeuw actief was in Azië. Het bedrijf handelde in onder meer specerijen en beschikte over vergaande bevoegdheden, zoals het sluiten van verdragen, het voeren van oorlog en het uitoefenen van bestuur in overzeese gebieden.

Wanneer bestond de VOC?

De VOC bestond van 1602 tot 1799.

Waarom werd de VOC opgericht?

De VOC werd opgericht om de handel met gebieden in Azië te centraliseren, concurrentie tussen Nederlandse handelsmaatschappijen te beperken, winst te genereren en de positie van de Republiek der Nederlanden in de wereldhandel te versterken.

Wat betekent het dat de VOC een monopolie had?

De VOC had het exclusieve recht om bepaalde producten te kopen en te verhandelen. Hierdoor konden prijzen en handelsvoorwaarden worden afgedwongen, vaak in het nadeel van lokale producenten en handelaren.

Wat wordt bedoeld met kolonisatie?

Kolonisatie is het proces waarbij een macht van buitenaf politieke, economische en bestuurlijke controle uitoefent over een ander gebied, meestal in het eigen belang. Dit ging vaak gepaard met ingrijpende sociale, culturele en economische gevolgen voor de lokale bevolking. 

Hoe beïnvloedde de VOC het dagelijks leven van lokale gemeenschappen?

Veel lokale gemeenschappen kregen te maken met belastingen, verplichte leveringen en vormen van dwangarbeid. Dit leidde tot verlies van autonomie en beperkte keuzemogelijkheden, met grote sociale en economische druk tot gevolg.

Wat wordt bedoeld met slavernij in deze context?

In de VOC-periode werden mensen tot arbeid gedwongen zonder vrije keuze, recht op loon of bewegingsvrijheid. Slavernij en andere vormen van onvrije arbeid maakten deel uit van het koloniale systeem. 

Wat waren de gevolgen van de VOC voor Indonesië?

De VOC-periode bracht economische uitbuiting, machtsongelijkheid en sociale en culturele veranderingen met zich mee. Sommige van deze effecten werken tot op de dag van vandaag door in structuren en verhoudingen. 

Wat betekent het dat de VOC een monopolie had?

De VOC had het exclusieve recht om bepaalde producten te kopen en te verhandelen. Hierdoor konden prijzen en handelsvoorwaarden worden afgedwongen, vaak in het nadeel van lokale producenten en handelaren.

Wat waren de gevolgen van de VOC voor Indonesië?

De VOC-periode bracht economische uitbuiting, machtsongelijkheid en sociale en culturele veranderingen met zich mee. Sommige van deze effecten werken tot op de dag van vandaag door in structuren en verhoudingen. 

Wat heeft de VOC Nederland gebracht?

Voor Nederland leverde de VOC economische groei, kennis van scheepsbouw en handel, en internationale netwerken op. Tegelijkertijd ging deze welvaart gepaard met schade en ongelijkheid elders.

Wat wordt bedoeld met de koloniale erfenis vandaag?

De koloniale periode (17e–20e eeuw) heeft blijvende sporen nagelaten in bestuur, economie, taal, cultuur en onderlinge beeldvorming. Ook zijn er nog steeds ongelijkheden en gevoeligheden die hieruit voortkomen.

Waarom is het belangrijk om hierover te leren?

Kennis van deze geschiedenis helpt jongeren en volwassenen om kritisch te denken, meerdere perspectieven te begrijpen en polarisatie te voorkomen. Het draagt bij aan bewustwording, dialoog en wederzijds respect.

Kun je spreken over deze geschiedenis zonder persoonlijk schuldgevoel?

Ja. Individuen van nu zijn niet persoonlijk schuldig aan daden uit het verleden. Het gaat om erkennen, begrijpen en respect tonen. Het erkennen van historisch onrecht kan bijdragen aan morele reflectie en vertrouwen tussen generaties en samenlevingen. Dit vormt de basis van het Giving Back Statement . 

Wat betekent kritisch denken?

Kritisch denken betekent vragen stellen, verschillende bronnen en perspectieven vergelijken en informatie niet klakkeloos aannemen.

Wat is interculturele dialoog?

Interculturele dialoog is het voeren van open en respectvolle gesprekken tussen mensen met verschillende culturele achtergronden, met als doel wederzijds begrip en verbinding.

Wat is het verschil tussen schuld en verantwoordelijkheid?
  • Schuld : persoonlijke betrokkenheid bij een daad.
  • Verantwoordelijkheid : de bereidheid om vandaag bewust om te gaan met de gevolgen van het verleden en bij te dragen aan verbetering. 
Waarom is koloniale geschiedenis anno 2026 nog relevant?

De gevolgen van deze geschiedenis zijn voor veel mensen en gemeenschappen nog merkbaar. Door te luisteren, te leren en het gesprek aan te gaan, kunnen we samenwerken aan een rechtvaardigere en gezamenlijke toekomst.

Heeft Nederland schadevergoeding gegeven voor koloniale daden?

Nederland heeft geen algemeen compensatiefonds voor slachtoffers van de VOC-periode. Wel zijn er in de loop der tijd excuses uitgesproken en zijn er kleinschalige projecten en initiatieven gericht op erkenning en herstel. 

Wat wordt bedoeld met “giving back”?

“Giving back” betekent bijdragen aan herstel en toekomstgerichte samenwerking, bijvoorbeeld via educatie, kennisdeling, culturele projecten en gelijkwaardige partnerschappen – niet uitsluitend in financiële zin. 

Kan onderwijs bijdragen aan giving back? 

Ja. Door onderwijs over geschiedenis, perspectieven en gevolgen te versterken, ontstaat begrip, respect en bewustzijn bij nieuwe generaties. 

Hoe moet ik de Giving-back statement interpreteren?

De Nederlandse welvaart is deels tot stand gekomen in een koloniale context die Indonesië schade heeft toegebracht. Is een niet-materiële vorm van giving back passend?
Antwoord: Hoewel we niet persoonlijk schuldig zijn, kunnen we erkennen dat deze geschiedenis gevolgen heeft gehad. Niet-materiële vormen van giving back – zoals educatie, dialoog en samenwerking – kunnen bijdragen aan vertrouwen, begrip en verbinding.

Zou een Nederlander zich moreel betrokken voelen?

Moeten Nederlanders zich moreel betrokken voelen bij deze geschiedenis, ook zonder persoonlijke schuld?
Antwoord: Ja. Morele betrokkenheid betekent niet schuld dragen, maar bereid zijn te leren, te luisteren en bij te dragen aan positieve verandering. 

Hoe kan giving back eruitzien voor jongeren en scholen?

Via workshops, dialoogbijeenkomsten, educatieve materialen, culturele uitwisselingen en samenwerking met jongeren in Indonesië of Europese partners.

Wat wordt bedoeld met de “symbolische Indische brug”?

De symbolische Indische brug staat voor de verbindende rol van generaties Indische families tussen Nederland en Indonesië. Door verhalen, ervaringen en identiteit door te geven, ontstaat erkenning, begrip en verbondenheid tussen verleden, heden en toekomst.

Samen brengen Nederlandse, Indische, Indonesische en Chinees-Indonesische gemeenschappen zorg, hoop en toekomstkansen voor kinderen in nood. (Nederland en Indonesië verbonden).

Help wees- en arme kinderen, weeshuizen-, adoptie gezinnen- en scholen in nood: 

Logo kids in dire straits foundation

Samen bouwen we aan een hoopvolle toekomst voor kinderen in nood

Aanmelden voor nieuwsbrief
Contact

Amstelveenseweg 643
1081 JD Amsterdam
Nederland

+31 20 64 41 094
info@stichtingkids.org
www.stichtingkids.org
KvK nummer: 97123994
Rabobank: IBAN NL05RABO 0144851229

Scherm­afbeelding 2025 11 15 om 12.11.49

Sinds 28 april 2025 geregistreerd als ANBI. Donaties, schenkingen, ook legaten, zijn fiscaal aftrekbaar